معرفی خانه بتنی پیش ساخته و نقش آن در صنعت ساختمان

خانه‌های بتنی پیش ساخته یکی از انقلابی ترین فناوری های ساخت و ساز مدرن هستند که با سرعت در حال تغییر صنعت ساختمان جهانی و به ویژه در ایران می‌باشند. در ساخت خانه های بتنی پیش ساخته، تمام قطعات در کارخانه ساخته شده و سپس به محل پروژه انتقال می یابند و در آنجا به یکدیگر متصل می شوند. خانه های پیش ساخته بتنی می توانند به یکی از سه روش پانل باربر، سلولی، و تیر و ستون پیش ساخته تولید شوند که تمام این روشها در این مقاله مورد بررسی قرار می گیرند.

خانه پیش ساخته به روش پانل باربر

در این روش، اجزای ساختمان مانند دیوارها، سقف ها، راه پله، و سایر اجزای خانه پیش ساخته به صورت پنل های مجزا ساخته شده و بر اساس نقشه ای که در زمان طراحی سازه مشخص شده است، در کنار یکدیگر قرار می گیرند. قطعات را می توان به یکی از روشهای مرسوم به یکدیگر متصل نمود که شامل موارد زیر است:

اتصال قطعات بتنی با پیچ و پرچ (بولت)

در این روش، از بولت هایی که برای همین منظور طراحی شده و در دیواره ها کار گذاشته شده اند به یکدیگر متصل می شوند. این روش عموما برای سازه های با ارتفاع کوتاه و یا مناطقی که احتمال زلزله کم است مورد استفاده قرار می گیرد (در هنگام زلزله بیشترین میزان نیروی برشی بر همین اتصالات وارد می شود بنابراین برای مناطق زلزله خیر مناسب نیست مگر آنکه از اتصالات بسیار مقاوم استفاده شده باشد)

اتصال قطعات بتنی با بتن (گرو ریزی)

در این روش، برای اتصال قطعات از آرماتور انتظار و بتن گروت استفاده می شود و یکپارچگی بین قطعات از همین طریق حاصل می گردد. به دلیل آنکه این روش، بسیار نزدیک به آیین نامه های ساخت با بتن است، معمولا راحت تر مورد تایید نهادهای مرتب قرار می گیرد. همچنین چون یکپارچگی قطعات بتنی به خوبی و به صورت کامل حاصل می گردد، مقاومت بسیار مطلوبی در برابر زلزله نیز دارد.

خانه پیش ساخته به روش سلولی

در این روش، سعی می شود که بخشهای مختلف سازه از طریق سلول های بتنی تکمیل شود. به بیان ساده، خانه ای را فرض کنید که از کانکس های بتنی ساخته شده و این کانکس ها در کنار و گاهی بر روی یکدیگر، کل سازه را تشکیل می دهند. مهمترین مزایای این روش آن است که می توان تقریبا تمام بخشهای سازه را به صورت کامل در کارخانه تولید کرد و سپس به محل نصب منتقل نمود. همچنین از دیگر مزیت های این روش آن است که سرعت نصب را حتی تا ۶۰% افزایش می دهد اما باعث محدودیتهایی در طراحی، حمل، و نصب می شود (زیرا قطعات باید قابلیت تردد با تریلی را داشته باشند و شامل محموله های ترافیکی نشوند، همچنین چون کل قطعات به صورت یکپارچه به محل نصب انتقال می یابند، نیاز به جرثقیل های توانمند برای نصب آنها است).

ساخت خانه با تیر و ستون پیش ساخته بتنی

این روش نسبت به روشهایی که قبلا بیان شد کمتر نیاز به تکمیل قطعات در کارخانه دارد و به این صورت است که صرفا تیر و ستون های پروژه در کارخانه تولید می شوند و سپس به محل کارخانه منتقل می گردند. مهمترین مزیت این روش نسبت به قالب بندی و بتن ریزی سنتی در آن است که می توان کنترل کیفیت دقیقی بر مراحل ساخت تیر و ستون انجام داد و عمل آوری بتن نیز در شرایط استاندارد و از طریق کیورینگ بخار انجام می شود. طریقه نصب تیرها و ستون های پیش ساخته معمولا به یکی از روشهایی که در فوق برای اتصالات پانل باربر اشاره شد انجام می شود یعنی یا از پیچ و پرچ (بولت) و یا از اتصال با بتن (گروت ریزی) به یکدیگر انجام می شود.

کاربردهای خانه پیش ساخته بتنی

از خانه پیش ساخته بتنی می توان در تمام انواع ساخت ابنیه استفاده نمود اما برخی از انواع استفاده از این محصول را می توان بسیار متمایز و برجسته دانست. در این بخش سعی می شود به آنها پرداخته شود:

ساخت ویلای پیش ساخته بتنی

ممکن است بسیاری از کاربران این محصول تمایل داشته باشند که در کوتاه ترین زمان ممکن نسبت به ساخت ویلا اقدام کرده و هرچه سریعتر به مرحله بهره برداری برسانند. در چنین مواقعی می توان استفاده از خانه های بتنی پیش ساخته را دارای توجیه دانست زیرا زمان ساخت و احداث را به حدی کاهش می دهد که شاید بتوان در عرض ۴۵ روز به مرحله بهره برداری رساند. دلیل این حجم از کاهش زمان احداث در بخش مزایای خانه بتنی به صورت کامل توضیح داده شده است.

بازسازی مناطق زلزله زده با خانه پیش ساخته بتنی

در هنگامی که لازم باشد سازه ای در کوتاه ترین زمان ممکن و برای سکونت دایمی احداث شود، خانه پیش ساخته بتنی بهترین گزینه است زیرا نه مانند کانکس فلزی صرفا برای اسکان موقت است، و نه مانند احداث سازه به روش سنتی زمانگیر است. این دو مولفه باعث می شوند که استفاده از خانه پیش ساخته بتنی بتواند بهترین گزینه برای بازسازی مناطق زلزله زده باشد. همچنین به دلیل آنکه هزینه احداث پایینتر و کیفیت بالاتری نسبت به روش سنتی دارد، می توان آنرا به عنوان بهترین جایگزین برای روش احداث سنتی دانست.

مسکن مهر و اجتماعی با استفاده از خانه پیش ساخته بتنی

مشخص است که نیاز به مسکن در کشور ما به صورت روزافزون در حال افزایش است و این حجم از نیاز را نمی توان با روشهای سنتی پخگو بود. همچنین این مسکن ها باید به صورتی ساخته شوند که علاوه بر هزینه ی مقرون به صرفه، دارای کیفیت مطلوب نیز باشند و این پارامترها دقیقا شامل مزایای خانه های پیش ساخته بتنی است. تمام مواردی که مرتبط با مزایای خانه های پیش ساخته بتنی است به صورت جداگانه توضیح داده شده اند.

ساخت شهرک های صنعتی و کارگری

برای آنکه بتوان کارگران و خانواده آنان را در یک محیط امن استقرار داد، و با توجه به اینکه خانه های سازمانی معمولا در نزدیکی محل کار احداث می شوند، لازم است از فناوری استفاده شود که علاوه بر سه عامل سرعت، کیفیت، و قیمت، در پارامتر دیگری یعنی امکان احداث در هر مکانی را داشته باشد. این مورد از آن جهت اهمیت دارد که معمولا برای احداث سازه در خارج از حریم شهرها، امکان انتقال مواد اولیه و کارگران ماهر به آن مل بسیار سخت است و ممکن است هزینه بسیار بالایی صرفا برای احداث و تجهیز کارگاه لازم باشد. در چنین مواردی استفاده از خانه پیش ساخته بتنی بهترین گزینه است.

مزایای استفاده از خانه پیش ساخته بتنی

اصلی ترین مزیت استفاده از خانه های بتنی می تواند شامل یکی یا چند مزیتی باشد که عموما روش های پیش ساختگی دارا می باشند. همیشه استفاده از پیش ساختگی می تواند باعث بهبود کیفیت، کاهش زمان احداث، و کاهش هزینه گردد که در بخش زیر به هرکدام به صورت جداگانه اشاره می شود.

کیفیت خانه بتنی پیش ساخته بتنی

به دلیل آنکه تمام قطعات خانه های بتنی پیش ساخته در کارخانه تولید می شوند، امکان کنترل کیفیت دقیق در تمام مراحل سه گانه یعنی قبل از تولید (مواد اولیه)، حین تولید (روش اجرا و عمل آوری اصولی)، و پس از تولید (کنترل کیفیت نهایی) وجود دارد. همچنین چون برای تولید روتین محصولات از پرسنل حرفه ای استفاده می شود، امکان بروز خطا در مراحل تولید بسیار کم است و در پایان نیز محصول نهایی مجددا کنترل می شود.

قیمت خانه پیش ساخته بتنی

یکی از عوامل بسیار مهمی که در قیمت تمام شده خانه های بتنی پیش ساخته تاثیر قابل توجهی دارد مربوط به ماهیت بتن است. بتن از موادی تشکیل می شود که در کشور ما قیمت بالایی ندارند بنابراین طبیعی است که محصول نهایی نیز قیمت پایینی داشته باشد. همچنین با توجه به تولید محصول به روش صنعتی، هزینه های سربار از محصول نهایی کسر می شود و چون کل مراحل تولید به روش مکانیزه انجام می شود، میزان دورریز مواد اولیه به شدت کاهش می یابد. همین موارد باعث می شود که قیمت محصول تولید شده کاهش یابد.

سرعت ساخت خانه پیش ساخته بتنی

دو عمال اساسی در ساخت خانه پیش ساخته بتنی وجود دارد که باعث کاهش زمان احدا پروژه می شود. موضوع اول آن است که تولید قطعات به روش صنعتی و در کارخانه باعث کاهش ۶۰% زمان تولید می شود و دوم آنکه در زمان ساخت بستر برای اجرای پروژه، می توان قطعات بتنی را در کارخانه ساخت و سپس در یک یا چند مرحله به محل پروژه انتقال داد. همین عوامل باعث می شود که سرعت ساخت خانه به وسیله قطعات بتنی بسیار بالا باشد.

معایب خانه بتنی پیش ساخته

این محصول نیز مانند هر محصول دیگری دارای معایبی است که برای تصمیم گیری نهایی باید مدنظر قرار گیرد. اصلی ترین معایبی که برای خانه های بتنی پیش ساخته قابل فرض است، مربوط به ذات بتن می شود که سعی می کنیم در این بخش به آن اشاره نماییم:

وزن خانه بتنی پیش ساخته

طبیعی است که هر محصولی که از بتن ساخته می شود دارای وزن قابل توجهی باشد که اکثرا شامل سنگدانه ها می شود. راه هایی برای کاهش وزن خانه بتنی پیش ساخته وجود دارد که از میان آنها می توان به استفاده از فوم در بتن و یا استفاده از بتن گازی اشاره نمود. همچنین می توان از مواد معدنی سبک مانند لیکا در ساخت دیواره ها استفاده کرد که وزن محصولات بتنی را تا حد قابل توجهی کاهش می دهد. توجه شود که استفاده از این مواد باید حتما تحت محاسبات فنی انجام شود تا باعث کاهش مقاومت آن نشود.

حمل و نصب خانه پیش ساخته

همانطور که قبلا نیز به این موضوع اشاره شد، حمل قطعات خانه پیش ساخته از طریق تریلی انجام می شود و برای تخلیه و بارگیری آن باید از جرثقیل استفاده کرد. همین موضوع باعث می شود که برای مراحل تخلیه و قرار دادن قطعات در کنار یکدیگر، باید حتما فضای کافی وجود داشته باشد تا تریلی و جرثقیل بتوانند کار کنند. اگر فضای کافی برای استقرار تریلی وجود نداشته باشد، می توان قطعات را در یک انبار ثانویه از روی تریلی برداشت و در خودروهای سبک تر بارگیری نمود.